Een stukje streekgeschiedenis
De oudste gegevens van het geslacht spelen zich af in een tijd, dat de landsgrenzen er nog heel anders uitzagen. Omdat de naam voor het eerst opduikt in de 12e eeuw moeten we terug in die tijd.
Het hertogdom Limburg, la Duchesse Limbourgh.
Het oorspronkelijke graafschap Limbourgh werd in 1101 verheven tot hertogdom. Dit gebeurde bij het uiteenvallen van het hertogdom Neder-Lotharingen in de 10e en 11e eeuw. Oorspronkelijk was het Land van Eupen het belangrijkste deel. De eerste bekende heer van het hertogdom was Frederik van Luxemburg die in 1065 overleed. Frederik bouwde een grote burcht op een uitstekende rotspunt boven de rivier de Vesdre die ook de naam Limbourgh krijgt. Zijn schoonzoon Udo van Limburg bouwde de burcht uit tot een territoriale landsheerlijkheid. Hij was daarmee ook de stichter van de Limburgse dynastie. Zoon Hendrik I van Udo van Limburg kreeg op kerstdag 1101 van keizer Hendrik IV de titel van hertog van Neder-Lotharingen waardoor Limbourgh een hertogdom werd.
De burcht en de versterkingen werden in 1675 door de Franse Zonnekoning Lodewijk XIV grotendeels vernietigd. Een brand in 1834 liet een groot aantal gebouwen in het stadje verdwijnen. Rond het centrale plein in het huidige stadjes heeft de tijd ongeveer 300 jaar stilgestaan.
De hertogen van Limbourgh hadden in het Duitse Rijk veel invloed. In de aangrenzende landen hadden ze de nodige leengoederen. Deze zijn te vinden in Monschau, Bürgenbach, Sittard en Heerlen. Al in 1155 werd het Land van ’s-Hertogenrade door een personele unie verbonden met het hertogdom Limbourgh. De verwijzing naar het hertogdom vinden we nog steeds in de naam van de huidige Duitse stad terug.
Na het tweede huwelijk van Walram III van Limbourgh met Ermesinde werd hij in 1214 graaf van Luxemburg en volgde hij zijn vader op als hertog van Limbourgh. Walram III overleed 5 jaar later en werd begraven in de abdij van Rolduc. De abdij was in 1104 gesticht in het land van ’s-Hertogenrade.
Na de dood van Walram kwam Limbourgh en ’s-Hertogenrade aan zijn oudste zoon Hendrik IV. De jongste zoon kreeg Aarlen en Luxemburg en ging verder onder naam Hendrik V van Luxemburg.
In 1283 stierf Irmgard, de erfdochter van Limbourgh. Zij was getrouwd met Reinald van Gelre. Haar vader Walram IV van Limbourgh had geen zonen. Met toestemming van de Duitse koning Rudolf van Habs kreeg Reinald nu het hertogdom Limbourgh in zijn bezit. Dit was tegen het zere been van Adolf van Berg, een zoon van de broer van Walram IV. Een oorlog (successieoorlog) hing in de lucht. Adolf van Berg droeg zijn rechten namelijk op aan de hertog van Brabant, terwijl Reinald van Gelre zijn rechten opdroeg aan Luxemburg. Na een serie gevechten werd de strijd beslist in de Slag bij Woeringen (in de nabijheid van Keulen). Hertog Jan I van Brabant won roemrijk en werd daarmee ook de baas over het Hertogdom Limbourgh. Limbourgh werd niet volledig geannexeerd maar ging deels op in een personele unie met Brabant.
Een van onze oudste naamgevers overleefde de slag bij Woeringen. Hij vocht aan de kant van de hertog van Limbourgh in dienst van de heren van Valkenburg. Valkenburg erkende toen al de hertog van Brabant maar vocht in Woeringen onder zijn banier als heer van Monschau dat dus wel binnen het hertogdom Limbourgh lag. Onze Schiffelers was gevangengenomen door de hertog van Jülich en kwam vrij tegen betaling van losgeld.
Vanaf deze tijd bewegen ook onze naamdragers zich in het hertogdom Brabant.
De vrije rijksstad Aken
Nadat de Romeinen de stad verlieten, werd ook het gebied rond Aken grotendeels verlaten. Er bleef echter sprake van bewoning. Omstreeks 768 komt Karel de Grote naar Aquis Villa, zoals de stad toen werd genoemd. Hij bouwde hier zijn palts. De kapel van het toenmalige paleis vormt nog steeds de kern van de huidige Domkerk van Aken. Aken was van 1166 tot 1997 een Rijksstad binnen het Romeinse Rijk. Het was in feite een eigen staat. In 1500 werd de stadsstaat ingedeeld bij Neder-Rijn-Westfalen. In de 14e eeuw gaat de verpanding van de ambten van de voogd, de schout en de meier over naar de hertog van Jülich. De verpandingen vielen daarvoor onder het erfrecht en dat betekende, dat er vrijwel altijd sprake moet zijn van een familieband tussen of met bestuurders van de stad. Bij de overgang van de verpandingen zien we ook onze naamdragers de stad Aken verlaten en gaan zij in elk geval in het Land van Valkenburg en omgeving wonen en werken.
Op de functies van naamdragers binnen de stad komen we in de volgende hoofdstukken terug.
Helaas zijn bij de stadsbranden in Aken in 1225, 1236 en 1656 veel documenten verloren gegaan. Gelukkig zijn met name in de stadsrekeningen een aantal aanknopingspunten teruggevonden.
Maak jouw eigen website met JouwWeb